1978 LES BAINS DOUCHES: HOE VERTAAL JE EEN NACHT IN PARFUM?
Gepubliceerd op 20 september 2024. Bijgewerkt op 6 oktober 2026.
De eerste versie van dit artikel hadden we „Het parfum van de roem” genoemd.
Zo zouden we het vandaag niet meer noemen.
In de eerste plaats omdat het verhaal van Les Bains Douches niet hoeft te horen dat het roemrijk is.
En verder omdat de interessante vraag elders ligt.
Hoe vertaal je een nacht in parfum?
Geen foto.
Geen lijst met beroemdheden.
Geen nostalgische reconstructie van 1978.
Een gevoel dat iemand vandaag nog wil dragen om uit te gaan, te dansen, iets te drinken en te laat thuis te komen.
Dat was de hele moeilijkheid van 1978 Les Bains Douches.
IN HET KORT
1978 Les Bains Douches is een eau de parfum die Bertrand Duchaufour creëerde rond de herinnering aan de Parijse club die in 1978 de deuren opende.
De keuze voor deze parfumeur had niet alleen te maken met zijn olfactieve signatuur, die vaak wordt geassocieerd met hout, harsen, specerijen en wierook. Bertrand kende Les Bains Douches ook van binnenuit: hij kwam er zelf.
De compositie verbindt onder meer yuzu, een whisky-akkoord, davana, blonde tabak, Atlasceder, mirre en vanille.
Maar het ging er niet om de tekens van een clubnacht op te stapelen.
We moesten het evenwicht vinden.
En vooral een parfum creëren dat niet alleen naar een voorbije nacht ruikt.
Het moest vandaag nog zin geven om uit te gaan.
HAD LES BAINS DOUCHES EEN GEUR?
Natuurlijk.
Maar zeker niet één enkele.
Whisky, blonde tabak, hout, harsen, warmte, huid, rook, nachtlucht.
We hadden kunnen proberen alles in een flacon te stoppen.
Dat had waarschijnlijk een karikaturaal parfum opgeleverd.
Want een parfum van een plek is geen inventaris van geuren.
De parfumeur moet kiezen.
Wat hij behoudt.
Wat hij versterkt.
Wat hij vergeet.
En wat hij uitvindt om niet de exacte geur van een plek terug te vinden, maar het gevoel dat ze opriep.
1978 Les Bains Douches is dus geen olfactief archief.
Het is een interpretatie.
WAAROM BERTRAND DUCHAUFOUR?
We hadden geen parfumeur nodig die zich kon voorstellen hoe Les Bains Douches was.
We wilden iemand die de plek van binnenuit kende.
Bertrand Duchaufour kwam vroeger in de club.
Dat wisten we toen we hem 1978 toevertrouwden.
Maar die nabijheid tot de plek volstond uiteraard niet.
We hadden ook een parfumeur nodig die grondstoffen, diepte en contrast kon bewerken zonder in demonstratie te vervallen.
Bertrand wordt historisch geassocieerd met een signatuur die rijk is aan hout, harsen, specerijen en wierook. Hij legde zelf uit dat zijn stijl lang rond die grondstoffen draaide, voor hij zich openstelde voor veel bredere registers.
Bronnen: Nose Paris, Bertrand Duchaufour; Grain de Musc, interview met Bertrand Duchaufour (2010).
Dat vermogen om dichte parfums te bouwen met een heldere structuur, interesseerde ons bijzonder voor 1978.
Want het onderwerp kon gemakkelijk zwaar worden.
De echte uitdaging was de nacht te bewaren zonder hem te verstikken.
IS LUXE EEN KWESTIE VAN STAPELEN?
Niet voor ons.
1978 had gemakkelijk enorm kunnen worden.
Whisky.
Davana.
Blonde tabak.
Ceder.
Mirre.
Vanille.
Alles was aanwezig om een donker, dik, demonstratief parfum te maken.
En dat was niet wat we wilden.
Bij Les Bains Guerbois draait ons idee van luxe vooral om evenwicht.
Niet noodzakelijk om discretie.
Evenmin om kracht.
Om dat moment waarop grondstoffen enorm veel karakter kunnen hebben zonder dat één ervan volledig de macht grijpt.
Een weegschaal.
Het duurde even voor we begrepen hoe essentieel citrus was voor dat evenwicht.
WAAROM BIJNA EEN OVERDOSIS CITRUS?
In de top was licht nodig.
Yuzu en bittere sinaasappel waren er niet om 1978 fris of zomers te maken.
Ze moesten iets anders vertalen: de lightshow van de club, de discobal, de lichtflitsen, de gekleurde nissen.
Een nacht in Les Bains Douches was nooit eenvormig donker.
Er was zwart, uiteraard.
Hout.
Tabak.
Alcohol.
Warmte.
Maar er waren ook die flitsen die gezichten, lichamen en de volumes van de ruimte uitsneden.
We hadden bijna een overdosis citrus nodig om dat gevoel terug te vinden.
Glans.
Transparantie.
Elegantie.
En vooral vreugde.
Want een nacht in Les Bains moest niet alleen donker, rokerig of decadent zijn.
Er was die bijzondere opwinding aan het begin van de avond, wanneer alles nog mogelijk lijkt.
Citrus brengt dat licht.
Dan valt de nacht.
Het duurde lang voor we begrepen waarom dat evenwicht zo goed werkte.
Achteraf gezien ligt daar misschien precies onze definitie van luxe: geen effecten opstapelen, maar de juiste spanning vinden tussen licht en diepte.
HOE KANTELT HET PARFUM IN DE NACHT?
Davana brengt een likeurachtig, bijna fruitig facet.
Het whisky-akkoord geeft het parfum meteen een temperatuur en een attitude.
Blonde tabak brengt substantie en sensualiteit.
Ceder geeft structuur.
Mirre installeert zijn harsige diepte.
Vanille rondt het geheel af zonder de compositie in een gourmand parfum te veranderen.
De officiële opbouw van 1978 verbindt yuzu, een whisky-akkoord en davana in de top, roos, heliotroop en blonde tabak in het hart, en Atlasceder, mirre en vanille in de basis.
Bron: 1978 Les Bains Douches, Les Bains Guerbois.
Maar ook hier interesseert de lijst ons niet.
Het gaat om het traject.
Het licht vóór de diepte.
BEVAT EEN WHISKY-AKKOORD WHISKY?
Niet noodzakelijk.
En dat maakt het woord „akkoord” juist interessant.
In de parfumerie bestaat een akkoord erin verschillende grondstoffen te combineren om een herkenbare olfactieve indruk te geven.
Een leerakkoord maak je niet door een leren jas te distilleren.
Voor een mariene noot hoef je geen zeewater in de flacon te doen.
En een whisky-akkoord kan bepaalde sensaties van alcohol, hout, fruit, warmte of gisting oproepen zonder dat er whisky in de formule hoeft.
1978 herinnert ons dus aan iets essentieels:
parfumerie is ook een kunst van de illusie.
MOET EEN CLUBPARFUM NAAR HET VERLEDEN RUIKEN?
Zeker niet.
Dat was waarschijnlijk het grootste risico met 1978.
Een herinnering maken voor wie Les Bains Douches had gekend, en een historisch object voor alle anderen.
Dat interesseerde ons niet.
Een parfum kan een jaartal dragen zonder gedateerd te zijn.
Iemand die in 1978 nog niet geboren was, moet dit parfum kunnen ruiken zonder handleiding.
Hij moet het vandaag kunnen dragen.
Om uit te gaan.
Om te dansen.
Voor een nacht die niets te maken heeft met die van 1978.
Whisky, tabak en mirre vertellen een bepaald idee van de nacht.
Citrus, transparantie en evenwicht voorkomen dat die nacht een historisch kostuum wordt.
1978 is een nachtparfum. Geen herinnering aan een nacht.
MOET JE LES BAINS DOUCHES GEKEND HEBBEN OM 1978 TE DRAGEN?
Nee.
En gelukkig maar.
Het verhaal verrijkt het parfum.
Het mag nooit een voorwaarde zijn om ervan te houden.
We houden juist van het idee dat iemand 1978 kan ontdekken zonder ook maar één foto van de club te kennen.
Het dragen.
Ermee uitgaan.
En pas daarna ontdekken waardoor het werd geïnspireerd.
Op dat moment is het parfum niet langer een herinnering voorbehouden aan wie erbij was.
Het wordt een nieuwe ervaring.
Dat is waarschijnlijk de enige manier waarop een verhaal levend kan blijven.
IS EEN HERINNERINGSPARFUM EEN RECONSTRUCTIE?
Nee.
En precies dat interesseert ons.
We hebben Bertrand nooit gevraagd de exacte geur van een avond in Les Bains Douches chemisch na te maken.
Niemand zou dat kunnen.
Het geheugen selecteert.
Het versterkt bepaalde gewaarwordingen en wist andere uit.
Parfum werkt op dezelfde manier.
Het documenteert een plek niet zoals een archief.
Het kiest wat het verdient te blijven.
Een herinneringsparfum is geen bewijs. Het is een interpretatie.
WAT BLIJFT ER VANDAAG OVER VAN 1978?
De plek is veranderd.
De nachten ook.
We dansen niet meer helemaal op dezelfde manier.
In Parijse clubs wordt niet meer gerookt.
De codes evolueren.
Maar sommige gevoelens doorstaan de tijd heel goed.
De zin om uit te gaan.
De opwinding vóór de nacht.
Het contrast tussen licht en duisternis.
Het plezier om ergens te zijn en niet ergens anders.
Dat wilden we behouden.
Niet de roem.
Niet de nostalgie.
De energie.
1978 Les Bains Douches vraagt niet om de nacht in de achteruitkijkspiegel te bekijken.
Het geeft zin om terug te gaan.
Of beter nog: om een nieuwe nacht te beginnen.
